عنوان پایان نامه

بررسی نقاشیهای دیواری دوران اشکانی وساسانی


    نام دانشجو
    مریم به نژاد

    اساتید راهنما
    محمدحسین حلیمی

    رشته ی تحصیلی
    نقاشی


    پژوهشهای جدی در باب هنر نقاشی ایران زمین از اوایل سده بیستم آغاز شده است . این پژوهشها در دهه های اخیر وسعت قابل ملاحظه ای یافته اند. کوششهای نخستین پژوهندگان در ابتدا ، معطوف بود به معرفی آثار ، گردآوری و رده بندی آنها. اما در دهه های اخیر عمق پژوهشها بیشتر شده و پژوهندگان نه فقط دامنه بررسی نقاشی ایران را از ادوار کهن تا دوران معاصر گسترش داده اند ، بلکه با نگرشی تازه و تعمقی بیشتر به تحلیل مسائل تاریخی و ساختارهای زیباشناختی نقاشی پرداخته اند . این پژوهش کوششی است در جهت معرفی و تحلیل آثار نقاشی دیواریِ دو دوره مهم، در تاریخ ایران باستان. دلیل انتخاب موضوع این پروژه چنین است، که به نظر می رسد در میان تحقیقات و پژوهش های انجام گرفته تا به امروز،موضوع نقاشی دیواری ایرانِ قبل از اسلام کمی مهجور مانده و کمتر بدان پرداخته شده است. چنانچه هرگاه در باب نقاشی ایران سخنی به میان می آید ، ذهن همگان معطوف به نگارگری ها و تصویر سازی کتب بعد از اسلام و به خصوص دوران تیموری تا قاجار می شود. در حالی که شواهد نشان می دهد که در ایران، نقاشی دیواری، بسیار کهن تر از تصویرگری کتاب بوده و در دوران کهن ، نقاشی دیواری بیشترین اهمیت را در میان سایر هنرهای تصویری و تجسمی دارا بوده است. حال آنکه پس ازاسلام و به خصوص بعد از استیلای مغولان در ایران، اهمیت آن کمتر و در مقایسه با تصویر سازی کتاب ، کمرنگ تر جلوه نمود . در حالی که اصل و ریشه سنت تصویری نقاشی ایران،که به صورت شیوه ای خاص درآمد وتا به امروز هویت خود را حفظ کرد ، و ما آن را تحت عنوان سنت نقاشی ایرانی می شناسیم، همین دیوار نگاری ها و نقاشی های دوران باستان و به ویژه دو دوره مهم و تأثیرگذار اشکانی و ساسانی می باشند . در این پژوهش سعی شده که این دیوار نگاره ها ابتدا معرفی و سپس از جهات تاریخی، جغرافیایی، شرایط فرهنگی و جامعه شناختی،همچنین تاثیر پذیری ازسایر هنرها و تاثیر گذاری بر هنرهای دوران پس از خود، مورد بررسی قرار گرفته و تعدادی از آنها از لحاظ ساختاری تجزیه و تحلیل شوند. با امید بر اینکه پژوهش پیش رو توانسته باشد در شناخت نقاشی وبه خصوص دیوارنگاره های ایران باستان(اشکانی و ساسانی) چه از لحاظ تاریخی و تأثیرات فرهنگی و چه به لحاظ ساختارهای زیبا شناختی ، مفید واقع گردد.