تبیین ماهیت دوران کودکی از منظر رویکرد اسلامی عمل و اهداف تربیت اخلاقی کودک بر اساس آن
- رشته تحصیلی
- تاریخ وفلسفه آموزش و پرورش
- مقطع تحصیلی
- کارشناسی ارشد
- محل دفاع
- کتابخانه دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی شماره ثبت: ع-2246;کتابخانه مرکزی -تالار اطلاع رسانی شماره ثبت: 73655;کتابخانه دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی شماره ثبت: ع-2246;کتابخانه مرکزی -تالار اطلاع رسانی شماره ثبت: 73655
- تاریخ دفاع
- ۲۹ شهریور ۱۳۹۳
- دانشجو
- سعید آزادمنش
- استاد راهنما
- نرگس سادات سجادیه
- چکیده
- چکیده هدف اصلی این پژوهش تبیین ماهیت دوران کودکی از منظر رویکرد اسلامی عمل و اهداف "تربیت" اخلاقی کودک بر اساس آن است. از این رو، این پژوهش به دنبال پاسخ¬گویی به دو پرسش اصلی است؛ نخست، ماهیت دوران کودکی از منظر رویکرد اسلامی عمل، دارای چه ویژگی¬هایی است؟ دوم، بر اساس ویژگی¬های دوران کودکی از منظر رویکرد اسلامی عمل، اهداف و اصول تمهیدی برای تربیت اخلاقی این دوران کدامند؟ روشهای تحلیل مفهومی و تحلیل فرارونده برای پاسخ به پرسش نخست، و روش¬های تحلیل مفهومی و استنتاج عملی برای پاسخ به پرسش دوم پژوهش به کار گرفته شده¬اند. در رابطه با ماهیت دوران کودکی از منظر رویکرد اسلامی عمل، در یک نگاه کلی می¬توان گفت که دوران کودکی، دوران گذار به عاملیت است و در این زمینه میتوان به ویژگی¬های دوران کودکی از منظر رویکرد اسلامی عمل اشاره کرد که از طریق تحلیل مبانی انسانشناختی، مبانی ناظر به وضع معرفتی کودک و مبانی ناظر به وضع ارزشی کودک، در قالب گزارههای واقعنگر، استخراج شده¬اند، که برخی از این گزاره¬ها عبارتند از؛ «در وجود کودک میل فطری از حضور ناب¬تری برخوردار است»، «وجود کودک با دلبستگی، آزمندی و شتاب قرین است»، «امیال و اراده کودک در هم تنیدهاند»، «توان اندیشه¬ورزی در کودک وجود دارد»، «دستیابی به علم در سطوح خاص و مراتب پایین علم، برای کودک امکان پذیر است»، «علم کودک متناظر با نیازهای حیاتی و اولیه اوست» و «کودک به زیبایی، بهویژه زیبایی عینی، گرایش دارد». در نهایت، جهت استخراج اهداف تربیت اخلاقی کودک، نخست جنبه¬های عمل اخلاقی از منظر رویکرد اسلامی عمل و نسبت آن با دوران کودکی و سپس اهداف واسطی تربیت در دوران کودکی از منظر رویکرد اسلامی عمل با نظر به مفهوم حیات طیبه، مورد توجه قرار گرفت که از جمله این اهداف تمهیدی می¬توان به «آشنایی با امور نیک و بد»، «دست¬ورزی با امیال» و «گرایش به خوبی¬ها و تنفر از زشتیها» اشاره کرد. در ادامه با نظر به اهداف تمهیدی تربیت اخلاقی کودک و مبانی و گزارههای واقع¬نگر دوران کودکی، اصول تمهیدی تربیت اخلاقی کودک استنتاج شده است. «به کارگیری تخیل اخلاقی کودک در امور اخلاقی»، «ارتباط کودک با واقعیات اخلاقی زندگی» و «ردیابی ساختار غایت- وسیله در اعمال و امور اخلاقی توسط کودک» از جمله اصول تمهیدی تربیت اخلاقی کودک هستند. واژگان کلیدی: دوران کودکی، رویکرد اسلامی عمل، تربیت اخلاقی، کودک، بزرگسال، شناخت، گرایش، اراده.
- Abstract
- Abstract The main Purpose of this study is the exploration of childhood nature from the perspective of Islamic view of action and inferring moral “education” aims of child from it. We attempt to reply two major questions: 1) What is the definition of childhood in Islamic action view? 2) Upon it, which aims we can assume for moral “education” in childhood? Applying methods such as conceptual analysis, transcendental analysis (in the former question) and deductive approach (in the latter one), we endeavor to provide some answers to these questions. . Regarding the nature of childhood from the perspective of Islamic view of action, on the overall look, one can say that childhood is a period of transition to the agency. In this context, can be noted features of childhood. Assuming Islamic view and its philosophical perspective on human being, epistemology and axiology, we provide some descriptive statements about child nature. Some of them are: “child's innate desire is more pure”, “interest, avidity and precipitance are accompanied with child’s nature”, “desires and will are intertwined in children”, and “the child has the Thinking ability”. Finally, the aims and principles of moral education of the child, from the perspective of Islamic view of action, were extracted. Among these aims are: “understanding of good and evil”, “manipulation with desires”, and “tends to goods and hate from ugliness”. Some of the principles which can fulfill these aime are: “employing the child's moral imagination”, “the relationship of the child with Moral facts of life”, and “recognition and refinement Interests of the Child” are some of the principles of moral education of the child. Keywords: Childhood, Islamic view of action, Moral Education, Child, Adult, Cognition, Inclination, Will.